و . . . معلمان پژوهنده

مثل اينكه پست قبلي به ذائقه  بعضي ها خوش نيومده مثلا اين آقاي تلاوكي كه مطالبي را اضهار داشته اند و   . . . يادمان رفته بود كه به محققين مورد اشاره در پست قبلي بعضي معلمين پژوهنده را هم اضافه كنيم كه براي امتياز و تشويق و گروه تشويقي  پدر تحقيق و پژوهش را در آورده اند  ولي تا بحال از پژوهش و تحقيق ايشان هيچ دانش آموزي بهره مند نشده است .

تحقیق در مورد افت تحصیلی

 

      ميگويند دانشمندي در راه سفر خود به آبادي  دور افتاده اي  رسيد و درآنجا با يك روستايي بيسواد آشنا شد   هنگام صحبت با روستايي ،    متوجه شد كه روستايي مزبور  خيلي عاقلانه و با منطق صحبت ميكند و از هوش و فراست و منطق او شگفت زده شد .   مرد دانشمند دليل را از روستايي پرسيد و مرد روستايي گفت : شما  كه سواد و محفوظاتي داريد  و  با  تكيه بر آن و  براساس آن  صحبت و تصميم گيري  مي كنيد ولي ما  كه سواد نداريم مجبوريم از عقل و هوش خود استفاده كنيم .

   اين ماجرا خيلي شبيه  داستان محققان و پژوهشگران ايراني در مسئله  تحقيق و پژوهش در مسائل من جمله افت تحصيلي است . محققان ما شيوه هايي  را از غرب آموخته اند   و سواد پژوهشي خود را از يافته هاي دانشمندان غربي  غني   ساخته اند .در برخورد با مشكلات  آموزشي با تكيه بر محفوظات خود از هرگونه نوآوري و توليد روش بازمانده اند .

   پژوهشگران و محققين در مقوله افت تحصيلي را من به دو دسته تقسيم بندي مي كنم .  آنانكه بنا به تكليف استاد راهنماي خود بايد مشقي را بنويسند ، كه اين دسته بيشتر در پي استفاده از منابع اينترنتي و غير اينترنتي و فراهم كردن   جزوه اي براي نمره هستند ، و دسته ديگر كه حرفه اي هستند و با استفاده از دسترنج دسته اول و به صرف مدرك بالاتر (كه اكثرا اعضاي هيئت علمي دانشگاهها و مراكز تربيت معلم  هستند )   با استفاده  از روشهای  کلیشه  شده و فرمول ها و نمودار های  گرفته شده از منابع غربی و اصطلاحات قلمبه و سلمبه  در پي جذب بودجه هاي تحقيقاتي و پژوهشي هستند .

تا زمانيكه كارشناسان درگير در افت تحصيلي  به اين بازي گرفته نشوند  و تا وقتي كه معلمين و دانش آموزان در اين مورد به هيچ گرفته شوند ،تحقيق در مورد افت تحصيلي فقط اسباب درآمد عده اي خواهد بود .

اگر از سواد و محفوظات  اکتسابی  همراه  با عقل و هوش خدادادی استفاده کنیم به نوآوری می رسیم .

شاخص هاي جديد ارزشيابي نظام آموزش و پرورش

تقسيم بندي كلي شاخص هاي ارزشيابي نظام آموزش و پرورش را ملاحظه فرموديد . اكنون متن كلي مصوبه و معرفي كامل شاخص هارا تقديم مي كنيم . 

 

شاخص هاي ارزشيابي نظام آموزش و پرورش 

مصوبه هفتصد وشصتمين جلسه شوراي عالي آموزش و پرورش مورخ 23/11/1386

 

موضوع : شاخص هاي ارزشيابي نظام آموزش و پرورش[1]

 

مقدمه

 

نظام هاي آموزشي با رسالت و مأموريت مشخصي به وجود آمده و براي نيل به اهداف معيني تلاش  مي كنند. آموزش و پرورش كشور ما نيز همچون ديگر نظام هاي آموزشي داراي اهداف تعريف شده اي است كه به عنوان سندي معتبر بايد مبناي همه برنامه ها و فعاليت هاي اين حوزه قرار گيرد.

 

بي ترديد دستيابي به اين اهداف مستلزم شناسايي، كنترل و رفع موانع و مشكلاتي است كه ممكن است اجراي مطلوب فرايندهاي آموزشي را تحت تأثير خود قرار دهد. بدين منظور استفاده از سازو كارهاي ارزشيابي شرايط و زمينه هاي لازم را براي شفافيت عملكرد، پاسخگويي نظام هاي آموزشي و اطلاع از ميزان تحقق اهداف و مقاصد آموزش و پرورش فراهم مي نمايد.

 

به عبارت ديگر ارزشيابي آئينه اي مي سازد تا تصميم گيران ودست اندركاران آموزش وپرورش تصوير روشني از چگونگي انجام اين رسالت خطير به دست آورند. بر اين اساس ضرورت دارد ابتدا عناصر نظام آموزشي به‌صورت نظام مند مشخص وسپس بااستفاده ازالگو يا الگوهاي مناسب ارزشيابي وضعيت آن ها راتعيين كرد.

 

 براي ارزشيابي آموزشي،رويكردهاي متنوع و متفاوتي ارائه شده است كه يكي از آن ها،رويكرد مبتني بر نظر متخصصان و مشخص‌ترين الگوي مربوط به اين رويكرد، «الگوي اعتبارسنجي» مي باشد. اين الگو معروف‌ترين مدل ارزشيابي كيفيت نظام‌هاي آموزشي در جهان است كه در آن شاخص‌هاي عناصرمختلف نظام آموزشي در دومرحله «ارزشيابي دروني» و«ارزشيابي بيروني» تدوين مي‌شود؛بر اين اساس ابتدا«عوامل»نظام هاي آموزش وپرورش مشخص وسپس «ملاك ها»و«شاخص‌هاي»آن ها تعيين مي شود.

 

شاخص ها اطلاعاتي در مورد كميت و كيفيت نظام آموزشي ارائه مي دهند و ماهيتاً مشخص كننده وضعيت نظام آموزش وپرورش مي باشند.به عبارت ديگرنقش آنها دادن هشدار به تصميم سازان وتصميم گيران در خصوص وجود مشكلات وموانع دربرخي زمينه هاي خاص ويا وجود روندهاي مطلوب در ديگر زمينه ها است.

 

شاخص‌ها زماني وضعيت نظام آموزشي را به‌صورت روشن به‌تصوير مي‌كشندكه با تدوين و بررسي آن ها،  شناخت بيش تر ودرك درست تري از موقعيت نظام آموزشي حاصل  شود ؛ امري كه به نوبه خود ،  زمينه هاي لازم جهت انتخاب برنامه هاي مورد نياز را به وجود مي آورد تا بدين وسيله اقدام هاي مورد انتظار وبرنامه هاي آتي آن براي رفع مشكلات ،مشخص گردد .اين تشخيص ،براي بهبود وضعيت نظام آموزشي اهميتي حياتي دارد؛ زيرا نظام هاي آموزشي براي اثربخشي وكارآيي بيشترو بهبود عملكرد خود به راهنماي عمل نياز دارندتااطمينان حاصل نمايند كه با كيفيت خوبي به مقصد مورد نظر دست خواهند يافت.

 

اساسي ترين شاخص هاي ارزشيابي نظام آموزش و پرورش در بخش هاي درون داد ،فرآيندو   برون داد به شرح زير مي باشد:     بقيه در ادامه مطلب

شاخص های جدید ارزشیابی نظام آموزش و پرورش

شاخص های ارزشیابی نظام آموزش و پرورش در مورخه ۲۵/۱/۸۷ از طرف شورایعالی آموزش و پرورش به وزارت آموزش و پرورش ابلاغ شد .

این شاخص ها که مشتمل بر ۱۴۰ شاخص می باشد در سه بخش طبقه بندی می شود

شاخص های درون داد - شاخص های فرآیند - شاخص های برون داد  . که شاخص های برون داد نیز بر دوبخش برون داد واسطه ای و برون داد نهایی تقسیم بندی می شود .

 

تقسیم بندی کلی به شرح ذیل می باشد

 

 

  شاخص های  ارزشیابی نظام آموزش و پرورش (140 شاخص )

 

شاخص های درون داد  (47 شاخص )

 

1- نیروی انسانی  ( 7 شاخص )
2- دانش آموز       (8 شاخص )
3- برنامه درسی    ( 6 شاخص )
4- فضاهای آموزشی و پرورشی   (9 شاخص )
5- امکانات و تجهیزات      (5 شاخص )
6- بودجه و اعتبارات  ( 9 شاخص )
7- معیشت و رفاه کارکنان   (3 شاخص )

 

شاخص های فرآیند   (22 شاخص )
1- مدیریت   (9 شاخص )
2- برنامه ها و فعالیت های آموزشی و پرورشی   (9 شاخص )
3- برنامه ها و فعالیت های پژوهشی   ( 4 شاخص )

 

شاخص های برون داد  (71 شاخص )
1- برون داد واسطه ای  (11 شاخص )
2- برون داد نهایی (60 شاخص ) 
      الف  :(میزان دستیابی دانش آموختگان به اهداف اعتقادی ) (  4 شاخص )
      ب :  (میزان دستیابی دانش آموختگان به اهداف اخلاقی )   8 شاخص )
      ج :   ( میزان دستیابی دانش آموختگان به اهداف علمی آموزشی )  (9 شاخص )
       د :   ( میزان دستیابی دانش اموختگان به اهداف فرهنگی  هنری )  (7 شاخص )
      ه :  ( میزان دستیابی  دانش اموختگان به اهداف اجتماعی )       (12 شاخص )
      و :  ( میزان دستیابی  دانش اموختگان به اهداف سیاسی  ) (9 شاخص )
      ز :   ( میزان دستیابی  دانش اموختگان به اهداف اقتصادی  )   (11 شاخص )

هریک از شاخص ها را نیز جداگانه  معرفی خواهیم کرد